Pozytywny wpływ roślin na leczenie dzieci

Pozytywny wpływ roślin na leczenie dzieci

Dziecięcy organizm jest niezwykle wrażliwy na stosowanie różnych preparatów leczniczych. Im młodsze dziecko tym bardziej powinno się stronić od leków syntetycznych oraz antybiotyków, o ile to oczywiście jest możliwe. Pry poważniejszych chorobach stosowanie silnych leków jest nieuniknione, jednakże w mniej poważnych dolegliwościach warto jest sięgnąć po leki pochodzenia naturalnego. Stosowanie leków ziołowych jest dużo bezpieczniejsze, mimo iż w większości przypadków kuracja ziołowa trwa dłużej.

Decydując się na stosowanie leków ziołowych nie możemy jednak działać samodzielnie. Konieczna jest porada lekarska dotycząca dawkowania oraz możliwości wystąpienia skutków ubocznych. Przy stosowaniu leków syntetycznych warto jest również dodawać leki ziołowe niwelujące szkodliwy wpływ antybiotyków na organizm dziecka. Również w okresie rekonwalescencji po przebytej chorobie warto jest stosować preparaty ziołowe, które pomagają dziecku wrócić do formy. W każdej domowej apteczce powinien znaleźć się rumianek czy dziurawiec, gdyż są to dwa podstawowe zioła przydatne w różnych sytuacjach. Ziołowe leki powinno się podawać dzieciom nie tylko w czasie choroby lub po niej, ale także jako leki zapobiegawcze. Kuracje witaminowe odgrywają ogromną rolę w procesie prawidłowego dojrzewania dziecka oraz wzmacniają jego odporność na zakażenia, infekcje, urazy itp.

Żółtlica drobnokwiatowa oraz żółtlica owłosiona

Żółtlica drobnokwiatowa oraz żółtlica owłosiona

Żółtlice są to jednoroczne rośliny,, pochodzące z Ameryki Południowej (z Andów Peruwiańskich). Przywiezione do Europy w XVIII wieku, szybko rozprzestrzeniły się na całym obszarze. Obecnie pospolite i uporczywe chwasty ogrodowe i polne, powszechnie spotykane. Obie rośliny wykształcają rozgałęzione łodygi wysokości od dziesięciu do czterdziestu pięciu centymetrów. Liście ułożone są naprzeciwlegle i są ogonkowe, kształtu jajowatego, górne podłużnie lancetowate, na szczycie zaostrzone, o brzegu ząbkowanym, spodem na nerwach owłosione. Koszyczki kwiatostanowe drobne, na długich szypułkach, wyrastają pojedynczo na rozgałęzieniach pędów. Kwiaty języczkowe białe (Zwykle pięć), kwiaty rurkowe liczne, żółte. Roślina kwitnie od czerwca do jesieni.

Żółtlica owłosiona wyróżnia się szerszymi liśćmi, gęstym owłosieniem i nieco większymi kwiatami języczkowymi. Surowiec stanowi świeże oraz suszone ziele obu gatunków żółtlicy, zbieranych przed kwitnieniem. W skład chemiczny rośliny wchodzą: proteiny, składniki mineralne, witamina C oraz flawonoidy. W medycynie ludowej świeże, zmiażdżone ziele żółtlicy stosuje się z dobrym skutkiem przy różnych chorobach skóry, wypryskach i egzemach. Przykłada się je w postaci okładów co drugi dzień przez tydzień. Można również stosować okłady z wyciśniętego soku ze świeżej rośliny. Natomiast do przemywania ran i wyprysków używa się naparu z suszonego ziela (jedna łyżka na jedną szklankę wody).

Świetlik łąkowy

Świetlik łąkowy

Świetlik łąkowy to niewielka roślina roczna (do czterdziestu centymetrów wysokości), silnie rozgałęziona, o drobnych liściach. Kwiaty dwuwargowe, białe lub bladoliliowe z fioletowymi żyłkami i żółtą plamką na dolnej wardze. W Polsce świetlik występuje pospolicie na wilgotnych łąkach, pastwiskach i brzegach lasów. Na tych samych miejscach może rosnąć wiele gatunków świetlika oraz mieszańców międzygatunkowych, które są do siebie bardzo podobne i mają taką samą wartość leczniczą. Surowiec stanowi górna część ziela. Świetlik zbiera się na początku kwitnienia (lipiec – sierpień) i suszy w cienkich warstwach, w cieniu. W lecznictwie można stosować również świeżą roślinę.

Świetlik to skuteczny, delikatny środek używany między innymi w zapaleniu spojówek, nawet z ropną wydzieliną, jęczmieniu, zapaleniu brzegu powiek, nadwrażliwości na promieniowanie (lamp rtęciowych, ekranów telewizyjnych) oraz na alergeny (kurz, dym, spaliny samochodowe). Odwar ze świetlika przygotowuje się z jednej łyżki ziela na szklankę wody (do przemywania oczu i do okładów na powieki). Świetlik nie ma działania drażniącego, dlatego może być stosowany przez dłuższy czas. Często wykorzystuje się go w mieszankach z kwiatami bławatka i rumianku. (Napar do przemywania oczu: czterdzieści gram kwiatu bławatka zmieszać z trzydziestoma gramami ziela świetlika. Zaparzać łyżkę ziół na pół szklanki wody). Głównym składnikiem chemicznym jest glikozyd.

Zastosowanie nagietka lekarskiego

Zastosowanie nagietka lekarskiego

W skład chemiczny nagietka wchodzą: karoteny, gorycze (kalendulina), saponiny trójterpenowe – pochodne kwasu oleanowego, związane między innymi z kwasem glukuronowym, sterole, flawonoidy, substancje żywicowe, śluz, niewielkie ilości olejku eterycznego, kwasy organiczne, składniki mineralne (głównie mangan). Roślina wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne (szczególnie wobec gronkowców i paciorkowców), przeciwskurczowe, żółciopędne oraz moczopędne.

Nagietek lekarski zewnętrznie stosuje się jako środek antyseptyczny, przeciwzapalny, gojący rany w zmianach ropnych na skórze, zapaleniu skóry, odmrożeniach, oparzeniach, czyrakach, ropiejących otarciach naskórka, a także w stanach zapalnych odbytu i sromu, przy pęknięciach błony śluzowej, do płukania jamy ustnej i gardła (na przykład w anginie), do przemywania oczu w stanach ropnych (przy jęczmieniach itp.). Do przyrządzenia naparu należy przygotować jedną łyżkę wysuszonych kwiatów na szklankę wrzącej wody do okładów, obmywań, przemywania oczu (najlepiej po rozcieńczeniu 1:1 naparem z kwiatów bławatka i rumianku). Czasami rozcieńczony napar podaje się do wewnątrz w schorzeniach górnych dróg oddechowych, anginach, a także pomocniczo w chorobie wrzodowej żołądka. Nalewka alkoholowa do użytku zewnętrznego używana jest głównie przy skaleczeniach, ropiejących ranach i do płukania gardła. (Rozcieńczona w proporcji – łyżeczka nalewki na pół szklanki wody).

Nagietek lekarski

Nagietek lekarski

Nagietek rośnie dziko od obszarów Morza Śródziemnego po Iran, uprawiany w Europie, Ameryce Północnej i Azji. W Polsce pospolity w ogródkach, niekiedy zdziczały na polach i ugorach. Jest ot roślina jednoroczna, dorastająca do 50 cm wysokości, o wzniesionych, rozgałęzionych, soczystych i łamliwych łodygach. Wierzchołki rozgałęzień łodyg zakończone są pojedynczymi żółtopomarańczowymi koszyczkami kwiatowymi. Najcenniejsze odmiany pełnokwiatowe mają koszyczki złożone głównie z kwiatów języczkowych. Roślina kwitnie od czerwca do późnej jesieni. Owocem jest sierpowato wygięta niełupka, na grzbiecie kolczasto chropawa.

Cała roślina jest delikatnie, miękko owłosiona, posiada gruczoły wydzielnicze, które nadają jej pewną lepkość i wydzielają balsamiczny zapach. Surowcem leczniczym są całe, wysuszone koszyczki kwiatowe lub częściej płatki wyskubane koszyczka, czyli kwiat języczkowy, tylko o zabarwieniu pomarańczowym. Surowiec pochodzi z odmian uprawnych wielko- i pełnokwiatowych o zabarwieniu kwiatów intensywnie pomarańczowym. Nagietki zbiera się stopniowo w miarę zakwitania rośliny, zwykle w połowie lipca, w czasie suchej, słonecznej pogody. Kwiaty suszy się na powietrzu w cieniu w cienkich warstwach lub w suszarniach w temperaturze do czterdziestu stopni Celsjusza. Dobry surowiec powinien mieć ciemnożółtą lub pomarańczową barwę, słaby, charakterystyczny aromat i gorzkawy smak.

Chaber bławatek

Chaber bławatek

Chaber bławatek to roślina jednoroczna lub dwuletnia często spotykana w Polsce jako chwast pól uprawnych, o pięknych szafirowych kwiatach. Kwitnie od maja do września. Surowcem zielarskim jest kwiat bławatka. Zbiera się całe koszyczki kwiatowe i delikatnie z nich wyskubuje zewnętrzne niebieskie kwiaty języczkowe. Należy uważać, aby jednocześnie nie wyrwać kwiatów rurkowych, które obniżają wartość surowca. Zawsze zrywa się tylko świeżo rozkwitł koszyczki lub dopiero rozkwitające. Kwiaty należy suszyć szybko dla zachowania błękitnej barwy. Surowiec wyblakły nie nadaje się do celów leczniczych. Skład chemiczny chabru bławatka to: barwniki antocyjanowe, flawonoidy, gorycze, garbniki, wosk, śluz, witamina C, składniki finalne (przede wszystkim mangan). Roślina ma działanie przeciwzapalne i moczopędne.

Stosuje się ją zewnętrznie do przemywania oczu w zapaleniu spojówek, wewnętrznie w niektórych schorzeniach dróg moczowych, np. w zapaleniu miedniczek nerkowych. Aby przygotować napar należy wziąć jedną łyżkę kwiatów na szklankę wrzącej wody; zaparzać piętnaście minut. Można stosować do kompresów na oczy lub pić po ćwierć szklanki dwa razy dziennie między posiłkami (środek moczopędny). Chaber najczęściej stosowany jest w mieszankach ziołowych o podobnym działaniu. Tego typu mieszanki można kupić w sklepach zielarskich. Chaber można podawać nawet bardzo małym dzieciom, odpowiednio zmniejszając dawkę.

Właściwości arniki górskiej

Właściwości arniki górskiej

W skład chemiczny arniki górskiej wchodzą: flawonoidy, olejek eteryczny zawierający między innymi azulen, tymol, związki poliacetylenowe, alkohole trójterpenowe, laktony seskwieterpneowe, karotenoidy, kwasy organiczne (między innymi kwas kawowy, kwas chlorogenowy), aminy oraz fitosterole. Arnika górska ma działanie przeciwzapalne, przeciwzakrzepowe, a także przyspieszające wchłanianie się krwiaków. Roślinę stosuję się głównie jako okłady i kompresy w stłuczeniach, obrzękach oraz wylewach podskórnych. Arnikę można stosować przy owrzodzeniach skóry i czyrakach, zapaleniu pochewki ścięgna, stawów, niewielkich oparzeniach i po ukłuciu owadów. Nie powinno się jej natomiast używać przy dużych uszkodzeniach skóry, rozległych ranach krwawiących, ostrych stanach zapalnych skóry, w ciężkich oparzeniach, gdyż mogą wystąpić objawy uboczne (gorączka, podrażnienie skóry, alergia i inne).

Arnikę górską rzadko używa się do wewnątrz, jedynie w leczeniu ludzi dorosłych przy zaburzeniach krążenia mózgowego i wieńcowego. W celu przygotowania odwaru należy pół łyżki kwiatów zalać dwiema szklankami wody, gotować przez pięć minut, odstawić na dziesięć minut, przecedzić, dodać pięćdziesiąt gram gliceryny i łyżeczkę octu. Stosować jako kompresy i okłady na stłuczone miejsca. By zrobić nalewkę do 20 gram gotowej nalewki z arniki, którą można kupić, dodać 50 gram gliceryny, 60 gram wody i półtora łyżeczki octu. Stosować do okładów i kompresów.

Arnika górska czyli kupalnik górski

Arnika górska czyli kupalnik górski

Roślina wieloletnia spotykana na terenach górzystych w Europie, Ameryce i Azji, w strefie klimatu umiarkowanego. W Polsce dość rzadko i dlatego podlega całkowitej ochronie. Napotkać ją można na łąkach, połoninach, brzegach lasów najczęściej w Sudetach i Karpatach. Surowiec leczniczy pochodzi u nas z upraw równowartościowego gatunku arniki łąkowej lub z importu. Arnika górska jest wieloletnią rośliną wysokości do sześćdziesięciu cm, o grubym poziomym kłączu. Z kłącza tego wyrasta rozeta przyziemnych liści oraz wzniesiony pęd zakończony trzema złocistymi koszyczkami kwiatostanowymi (średnicy do 6 cm). Koszyczki okryte są listkami okrywy, ułożonymi w dwóch szeregach. Na obwodzie koszyczka znajduje się od 14 do 20 żeńskich kwiatów języczkowych, a wewnątrz liczne kwiaty rurkowe, obupłciowe, pokryte szarym, szczeciniastym puchem.

Charakterystyczną cechą tej rośliny jest ułożenie liści na łodydze parami (jedna-trzy pary) naprzeciwlegle. Surowcem leczniczym są koszyczki kwiatowe, zebrane w okresie pełnego kwitnienia, w słoneczne dni po obeschnięciu rosy. Koszyczki ścina się u podstawy, rozkłada w cienkie warstwy i suszy w przewiewnym, zacienionym miejscu, w temperaturze do trzydziestu pięciu stopni Celsjusza. Suchy surowiec jest szarożółty, puszysty (duża ilość puchu kielichowego), silnie kruszący się i pylący. Ma słaby, aromatyczny zapach i ostry gorzkawy smak.

Zastosowanie uczepu trójlistkowego

Zastosowanie uczepu trójlistkowego

W skład chemiczny dwuzębu wchodzą flawonoidy, olejek eteryczny, śluz, garbniki, substancje gorzkie, składniki mineralne, kwasy organiczne, witamina C oraz karoten. Roślina ma działanie moczopędne, napotne, pobudzające usuwanie toksycznych produktów przemiany materii, czyli „czyszczące krew”, przeciwzapalne. Stosowany wewnętrznie i zewnętrznie (kąpiele) w różnych schorzeniach skóry, szczególnie u dzieci i młodzieży, na przykład w trądziku, zapaleniu skóry, skłonności do czyraczności, w skazie limfatycznej, a także wypryskach alergicznych. Uczep polecany jest dzieciom osłabionym, rekonwalescentom po dłuższej chorobie, zwłaszcza gdy leczenie prowadzone było silnymi środkami syntetycznymi i antybiotykami. W tych przypadkach picie naparów z uczepu powoduje szybsze usunięcie z organizmu szkodliwych resztek tych związków.

Do picia przygotowuje się napar z jednej łyżki ziela na półtorej szklanki wrzącej wody, który podaje się trzy razy dziennie po pół szklanki przed jedzeniem. Korzystne jest łączenie ziela uczepu: z korzeniami łopianu, mniszka lekarskiego, kłączami perzu, zielem fiołka trójbarwnego i liśćmi pokrzywy. Do kąpieli leczniczych (przy świądzie, w świerzbiączce, zmianach wysiękowych, w tym alergicznych) używa się naparu w proporcji 100-200 g ziela na wiadro wody. Wskazany jest dodatek ziół, a więc: liści szałwii, orzecha włoskiego, kwiatów rumianku, ziela macierzanki. Kąpiel powinna trwać do 15 minut, a temperatura wody 36-38 stopni Celsjusza.

Uczep trójlistkowy czyli dwuząb

Uczep trójlistkowy czyli dwuząb

Ziele , wysokości do 90 centymetrów, rozpowszechnione w Europie , na północy Azji i w Australii. Występuje pospolicie na całym obszarze Polski. Rośnie w dużych skupiskach nad brzegami rzek, jezior i stawów, na mokrych łąkach, bagnach, często w rowach melioracyjnych, na glebie mulistej, wilgotnej. Roślina wykształca prosto wzniesioną łodygę. Liście ułożone naprzeciwlegle są krótkoogonkowe, 3-5 sieczne. Kwiaty drobne, rurkowe, żółte lub żółtobrunatne, zebrane są w płaskie, niewielkie koszyczki, które wyrastają pojedynczo na szczycie pędu i jego rozgałęzień. Owoc to spłaszczona niełupka, która ma 2-4 haczykowate ości.

Dlatego owoc łatwo przyczepia się do ubrania lub sierści zwierząt (stąd nazwa rośliny – uczep). W Polsce oprócz uczepu trójlistnego rośnie również uczep zwisły. Jest on znacznie mniejszy od omawianego poprzednio gatunku, o żółtych zwisających kwiatach, liściach pojedynczych, owocach z 4 ośćmi (dwuząb jest przeważnie dwuszydlasty). Uczep zwisły nie jest rośliną leczniczą. Surowcem stosowanym w leczeniu jest ziele uczepu trójdzielnego, zebrane w początkowym okresie kwitnienia rośliny (od lipca do września). Ścina się kwitnące wierzchołki (do 15 cm), bez grubszych łodyg, suszy w cienkich warstwach na powietrzu, w cieniu lub na strychu. Surowiec powinien mieć ciemnozieloną barwę, słaby zapach, lekko ściągający i nieco palący smak. Należy pamiętać, że nie wolno tego zioła zbierać z rowów melioracyjnych lub z rowów biegnących wzdłuż szos, a jest to częste miejsce występowania uczepu.